Bebekle ya da çocukla uçak yolculuğu, doğru hazırlık yapıldığında çok daha sakin geçer. Bilet kuralları, bagaj limitleri, koltuk seçimi, beşik servisi, refakatsiz çocuk taşımacılığı ve havalimanındaki bebek dostu olanaklar farklı havayollarında değişir. Bu rehberde Türkiye merkezli THY ve Pegasus politikaları başta olmak üzere uluslararası uçuşlarda da geçerli kuralları derliyoruz.
Bebek bilet kuralı (0-2 yaş, kucakta %10)
0-23 ay arası bebekler "infant" tarifesi ile uçar. Standart kural: bebek ebeveyn kucağında seyahat ederse iç hatta bilet ücreti alınmaz; dış hatta yetişkin tarifesinin yüzde 10'u uygulanır. Vergi ve havaalanı harcı tam tutarda ödenir.
- Bebek için ayrı koltuk talep ederseniz çocuk biletine geçilir
- Bir yetişkin başına en fazla 1 bebek kabul edilir
- 7 günden küçük yenidoğanlar uçamaz; 7-14 gün arası doktor raporu gerekir
- 28 hafta üzeri hamileler doktor uygunluk raporu sunmalıdır
- Bebekler ayrı bagaj limiti yerine 10 kg ek bagaj hakkı kazanır
- Bebek arabası ücretsiz, gate'e kadar kullanılabilir
Çocuk indirimi (2-12 yaş, %25-50)
2 yaşını dolduran çocuk yetişkin koltuğu kullanır ve kendi biletine sahip olmalıdır. THY ve Pegasus'ta indirim oranları rotaya göre değişir:
- Türk Hava Yolları iç hat: yüzde 25
- THY uluslararası: yüzde 33-50
- Pegasus iç hat: yüzde 25
- Pegasus uluslararası: yüzde 25-33
- SunExpress tatil rotaları: yüzde 33
- Lufthansa Avrupa içi: yüzde 25
İndirim otomatik uygulanır; rezervasyonda yolcu yaşını gerçek doğum tarihiyle belirtmeniz gerekir. Yaşı yanlış girilmiş çocuk havalimanında tam ücret farkı talep edilir.
Refakatsiz çocuk (UM hizmeti)
Tek başına seyahat eden 5-12 yaş çocuklar için UM (Unaccompanied Minor) hizmeti zorunludur. 5 yaş altı çocuk refakatsiz uçamaz; 12-17 yaş "young passenger" olarak isteğe bağlı UM alabilir. Hizmet kapsamı:
- Havalimanı check-in eşliği
- Kabin görevlisi teslim alma
- Uçuş süresince gözetim
- Aktarma terminallerinde refakat
- Varışta yetkili kişiye imzalı teslim
THY iç hatta UM ücreti 350₺, dış hatta 75-150€ bandındadır. Aktarmalı uçuşlarda iki kat ücret uygulanır. UM rezervasyonu en az 48 saat önce yapılmalıdır; havalimanında son dakika talep kabul edilmez.
Beşik servisi (bassinet)
Bebek beşiği uzun mesafe uçuşlarda hayat kurtarıcıdır. THY ve uluslararası havayollarında 11 kg ya da 76 cm altındaki bebeklere ön sıralarda duvara monte beşik tahsis edilir. Beşik servisi:
- Uçuş öncesi 48 saat içinde talep
- Sınırlı sayıda (4-6 adet/uçak), öncelik bebek yaşına göre
- Ücretsiz hizmettir
- Türbülans veya kalkış/iniş sırasında bebek kucakta tutulur
- Pegasus iç hat seferlerinde beşik bulunmaz
İstanbul Havalimanı ve Sabiha Gökçen check-in kontuarlarında bebek dostu kontuar mevcuttur; bu kontuarlardan ön sıra koltuk + beşik atamasını talep edebilirsiniz.
Bebek arabası ve oyuncak kuralları
Bebek arabası kapıya kadar kullanılır. Otomatik katlanan modeller gate'te görevliye teslim edilir; manuel arabalar check-in'de teslim alınır. Tek bir yolcu için 1 araba + 1 oto koltuğu ücretsiz taşınabilir.
Oyuncak kuralları kabin için sıkıdır:
- Sert plastik oyuncak izinlidir
- Pil takılı oyuncak (uzaktan kumandalı) sadece pil çıkarılırsa kabule uygundur
- Sıvı dolu sabun köpüğü, slime gibi ürünler 100 ml altı olmalı
- Kalem ve makas çocuk için bile bagaja konur
- Tablet ve oyun konsolu kabin elektroniği olarak izinlidir
- Içecek termosu boş olmalı, dolusu güvenlikten geçmez
Kulak ağrısı ve uçuş konforu
Bebek ve çocuklarda kalkış/iniş sırasında basınç değişimi en sık şikayettir. Bebeklerde emzirme, biberon ya da yalancı meme yutkunma refleksi başlatır ve basıncı dengeler. 2 yaş üstü çocuklar:
- Şeker ya da sakız çiğneme
- Su ya da meyve suyu içme
- Burun spreyi (uçuş öncesi 30 dakika)
- Çocuk için iniş başlığı (Earplanes) basıncı azaltır
- Soğuk algınlığı varsa uçuş ertelenmelidir
Antalya rotası gibi 1 saatten kısa uçuşlarda dahi basınç dalgalanması olur; tedbir eksik olmamalıdır.
Pasaport, vize ve sınır kontrolü
Tüm yaşlardan çocuklar uluslararası uçuşta kendi pasaportuna sahip olmalıdır. Ebeveyn pasaportuna çocuk işlenmesi 2010'dan beri Türkiye'de geçersizdir. Vize başvuruları:
- Schengen vize ücreti 12 yaş altı: 45€
- ABD vize 12 yaş altı: 185 USD (yetişkinle aynı)
- Birleşik Krallık vize: yetişkinle aynı tarife
- Suudi Arabistan umre vizesi: 25 USD (umre rehberi)
- Çocuk e-vizede biyometrik gereklidir
Tek ebeveyn ile seyahat eden çocuklar için diğer ebeveynin onay belgesi (notar tasdikli muvafakatname) sınırda istenebilir. Boşanmış aile çocukları için zorunludur.
Anne sütü, mama, mama-bebek odası
Anne sütü ve bebek maması sıvı limit kuralının dışındadır. Kabin güvenliği makul miktarı (uçuş süresine göre 500-1000 ml) izin verir. Hazır mama ve biberon su miktarı yine 100 ml limitine takılmaz; ancak kontrolden ayrı geçirmek için ayrı çantaya konmalıdır.
İstanbul Havalimanı terminalinde 6 noktada bebek emzirme + alt değiştirme odası mevcuttur. Sabiha Gökçen, Esenboğa ve Antalya terminallerinde de bebek odaları işaretli alanlardadır. Içerideki olanaklar:
- Bebek koltuğu
- Mikrodalga (mama ısıtma)
- Sıcak/soğuk su musluğu
- Bezleme masası
- Sessiz emzirme bölümü
Yolculuk öncesi hangi terminalde hangi olanak olduğunu havalimanı web sayfasından kontrol edin.
Çocukla uzun mesafe için tüyolar
Uzun mesafe (Tokyo, Bangkok, [New York]) uçuşlarında çocukla yolculuk için 5 ipucu:
- Gece uçuşu seçin; çocuk uyuyacaktır
- Tablet ve kulaklık önceden indirilmiş içerikle donatın
- Atıştırmalık (kraker, kuru meyve) çantada hazır olsun
- Yedek kıyafet kabinde bulunsun (bebek için 2 set)
- Uçuş öncesi havalimanında 30 dakika koşmaya bırakın
Çocuk yorgun ve mutsuz uçağa bindirilirse uçuş 10 katı zor geçer; tam tersine havalimanında enerji harcaması uçuşu sakinleştirir.